Nowa formuła PRZYKAZAŃ KOŚCIELNYCH
Przez przykazania kościelne należy rozumieć pewne nakazy wspólnoty Kościoła, które określają religijno-moralne zobowiązania chrześcijan (w naszym wypadku - katolików) i mają na uwadze pomoc w osiągnięciu przez nich życia wiecznego.
Niniejsze opracowaniu pozwala przyjrzeć się nowej wersji przykazań kościelnych i przybliżyć ich znaczenie dla chrześcijan wyznania rzymskokatolickiego.
I. W NIEDZIELE I ŚWIĘTA NAKAZANE UCZESTNICZYĆ WE MSZY ŚWIĘTEJ I POWSTRZYMAĆ SIĘ DO PRAC NIEKONIECZNYCH.
I przykazanie kościelne w swej pierwszej części zobowiązuje wiernych do udziału we Mszy Świętej we wszystkie niedziele i święta nakazane jako wyraz naszej wdzięczności Bogu za wszelkie otrzymane dobra oraz prośbę o błogosławieństwo i pomoc wszystkim, którzy tego potrzebują.
Do świąt nakazanych należą następujące uroczystości: Narodzenia Pańskiego (25 grudnia), Objawienia Pańskiego (6 stycznia), Najświętszego Ciała i Krwi Chrystusa (Boże Ciało), Świętej Bożej Rodzicielki Maryi (1 stycznia), Niepokalanego Poczęcia NMP (8 grudnia), Wniebowzięcia NMP (15 sierpnia), Świętych Apostołów Piotra i Pawła (29 czerwca) oraz Wszystkich Świętych (1 listopada).
Obowiązkowi udziału we Mszy Świętej zadośćczyni każdy, kto uczestniczy w niej bądź w sam dzień świąteczny, bądź też wieczorem dnia poprzedzającego. Jeśli poważna przyczyna uniemożliwia udział we Mszy Świętej, należy w inny sposób (poprzez modlitwę indywidualną, rodzinną lub wspólnotową, albo przez modlitewne wysłuchanie Mszy Świętej radiowej lub telewizyjnej) włączyć się we wspólne wszystkim wiernym przeżywanie chrześcijańskiego święta. W przypadku świąt kościelnych, które nie są tzw. dniami wolnymi od pracy, wierni mogą skorzystać z dyspensy od obowiązku udziału we Mszy Świętej, udzielonej w roku 1965 przez Prymasa Polski. Należy jednak podkreślić, że w większości kościołów Msze Święte odprawiane są w te dni według specjalnego porządku, z większą ilością nabożeństw popołudniowych i wieczornych. A zatem korzystanie z dyspensy wymaga od poszczególnych osób pewnej dojrzałości i odpowiednio wykształconego sumienia. Może się bowiem zdarzyć, iż ktoś, kto może uczestniczyć we Mszy Świętej, „zwalnia się” z niej zbyt łatwo. Podobnie, należy dołożyć wszelkich starań, aby jak najwięcej osób uczestniczyło we Mszy Świętej w dniach, w których nie ma formalnego obowiązku (np. II dzień Bożego Narodzenia, Wielkanocy, Zielonych Świąt, wymienione wyżej święta tradycyjne, Środa Popielcowa, Dzień Zaduszny, i przede wszystkim nabożeństwa Triduum Paschalnego).
W drugiej części I przykazanie zobowiązuje wiernych do powstrzymania się w niedziele i w dni świąteczne od tzw. prac niekoniecznych. Są to „prace i zajęcia, które utrudniają oddawanie czci Bogu, przeżywanie radości właściwej dniowi Pańskiemu oraz korzystanie z należnego odpoczynku duchowego i fizycznego”. Podobnie jak w przypadku dyspensy od udziału we Mszy Świętej w dni świąteczne, również kwestia powstrzymania się od pewnych zajęć wymaga od człowieka odpowiedniej dojrzałości sumienia. Są bowiem zajęcia, których z różnych względów (osobistych, rodzinnych czy społecznych) nie da się uniknąć nawet w największe święta. Są jednak i takie, którym z powodzeniem można się oddać w ciągu całego tygodnia, zachowując świąteczny charakter niedzieli i wielu innych dni w ciągu roku.
II. PRZYNAJMNIEJ RAZ W ROKU PRZYSTĄPIĆ DO SAKRAMENTU POKUTY.
Przykazanie II zobowiązuje wiernych do przystąpienia do Sakramentu Pokuty przynajmniej jeden raz w ciągu roku. Poprzednie sformułowania przykazań mówiły o obowiązku „spowiadaniu się”, obecne o „przystąpieniu do Sakramentu Pokuty”. Ta pozornie nieznaczna różnica jest bardzo istotna. Przypomina nam ona, że w normalnych warunkach odpuszczenie grzechów dokonuje się poprzez Sakrament Pokuty, obejmujący pięć warunków (rachunek sumienia, żal za grzechy, postanowienie poprawy, spowiedź, zadośćuczynienie Bogu i bliźniemu), a nie przez samą tylko spowiedź, do której część osób przystępuje bez należytego przygotowania.